Umowa o utworzeniu Europejskiego Obszaru Gospodarczego – Porozumienie EOG – weszła w życie w styczniu 1994 roku. Obejmuje ona 27 krajów członkowskich Unii Europejskiej oraz trzy spośród krajów członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), Islandię, Liechtenstein i Norwegię. Porozumienie EOG stanowi najważniejszą umowę międzynarodową jaką podpisała Norwegia.
Dostęp do rynku wewnętrznego Unii Europejskiej
Porozumienie EOG stanowi gwarancję norweskiego uczestnictwa w rynku wewnętrznym Unii Europejskiej, cechującym się swobodnym przepływem towarów, usług, kapitału i osób . Oznacza to między innymi, że towar spełniający wymogi przepisów obowiązujących w kraju objętym porozumieniem, które pozostają w zgodzie z przepisami ustalonymi dla krajów uczestniczących w rynku wewnętrznym, jest towarem prawnie dopuszczonym do obrotu w innych krajach EOG. Pracownicy i studenci z krajów EOG mają prawo do traktowania na równi z obywatelami innych krajów EOG, w których się znajdują. Dotyczy to także kwestii świadczeń socjalnych oraz uznawalności kwalifikacji zawodowych.
Harmonizacja przepisów
Warunkiem prawidłowego funkcjonowania rynku europejskiego jest harmonizacja ustawodawstwa regulującego przepisy dotyczące rynku. Wdrażaniu w krajach Unii Europejskiej nowych przepisów dotyczących rynku wewnętrznego towarzyszy wprowadzanie ich do norweskiego ustawodawstwa. Przepisy przyjmowane są decyzją Wspólnego Komitetu EOG, w którym zasiadają reprezentanci krajów członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) oraz reprezentanci Komisji Europejskiej. Wszystkie nowe przepisy ustanowione w ten sposób muszą zostać przyjęte do ustawodawstwa poszczególnych krajów. Do czerwca 2010 roku Norwegia wdrożyła w ten sposób około 7000 aktów prawnych Unii Europejskiej dotyczących Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
Wsparcie Norwegii na rzecz rozwoju Europy
Kwestia wsparcia ze strony krajów członkowskich EOG/EFTA na rzecz rozwoju gospodarczego i społecznego w uboższych krajach Unii Europejskiej od początku stanowiła część Porozumienia EOG. Od chwili zawarcia porozumienia wkład ten został w sposób istotny rozwinięty. Poprzez dwa Mechanizmy Finansowe udostępnia Norwegia rocznie, do roku 2014 włącznie, 347 milionów euro z przeznaczeniem na cele rozwojowe i inwestycyjne w państwach-beneficjentach. Udzielenia wsparcia wiąże się z przeniesieniem na państwa te odpowiedzialności w kwestii zarządzania wsparciem. Oznacza to, że na państwach-beneficjentach spoczywa odpowiedzialność za nabory wnioskodawców, przeprowadzenie oraz nadzorowanie projektów, które otrzymają dofinansowanie.
Wsparcie dotyczy przede wszystkim takich dziedzin, jak ochrona środowiska, promowanie zrównoważonego rozwoju, ochrona europejskiego dziedzictwa kulturowego, badania naukowe i edukacja, skuteczna organizacja kontroli granic zewnętrznych, wzmacnianie sądownictwa, opieka zdrowotna i opieka nad dzieckiem. Poza działaniami na rzecz wyrównywania różnic socjalnych i ekonomicznych pomiędzy państwami objętymi porozumieniem EOG, Norweski Mechanizm Finansowy i Mechanizm EOG przyczyniają się do poprawy współpracy pomiędzy Norwegią i państwami-beneficjentami.