NATO

Norwegia jest członkiem NATO od momentu ustanowienia Sojuszu w Waszyngtonie w roku 1949. Zadaniem NATO jest zapewnienie bezpieczeństwa, wolności i niezależności państw członkowskich organizacji oraz promowanie zasad demokracji i rozwoju instytucji demokratycznych w obszarze Północnego Atlantyku.

W kwietniu 2004 roku lista członków NATO powiększyła się o siedem krajów – Bułgarię, Estonię, Łotwę, Litwę, Rumunię, Słowację i Słowenię – do 26. Był to już drugi przypadek powiększenia NATO o kraje byłego Układu Warszawskiego. Wcześniej, podobne wydarzenie miało miejsce w roku 1999, kiedy do Sojuszu dołączyły Polska, Republika Czeska oraz Węgry. Norwegia była aktywnie zaangażowana w proces zapewniania nowym krajom możliwie jak najlepszego przygotowania do członkostwa w NATO.

Szczyt Szefów Państw i Rządów NATO, który odbył się w Rydze w dniach 28 - 29 listopada 2006, był okazją do skonsolidowania i wzmocnienia rozwoju Sojuszu. Oprócz sytuacji w Afganistanie, do najważniejszych tematów rozmów należało ogłoszenie, że Siły Szybkiego Reagowania NATO osiągnęły pełną zdolność operacyjną, jak również przyjęcie Serbii, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry do programu Partnerstwo dla Pokoju.

Zarządzenie kryzysowe
Od połowy lat 90-tych XX wieku Sojusz coraz bardziej angażuje się w zarządzanie sytuacjami kryzysowymi – początkowo na Bałkanach, lecz później również poza Europą. W sierpniu 2003 roku NATO przejęło odpowiedzialność za Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa (ISAF) w Afganistanie. Był to pierwszy przypadek zaangażowania Sojuszu w działanie militarne poza terytorium Europy. ISAF jest obecnie największą prowadzoną przez NATO operacją.

NATO prowadzi również działania w Kosowie (KFOR), zaś do grudnia 2004 roku prowadziło też akcję w Bośni i Hercegowinie (SFOR). Nadzór nad ostatnią z tych operacji przejęty został przez Unię Europejską (EUFOR). NATO było również zaangażowane w promowanie stabilności i współpracy regionalnej w innych państwach regionu. Albania, Chorwacja i Macedonia uczestniczą obecnie w programie przygotowującym do członkostwa w Sojuszu (MAP – Plan Działań na Rzecz Członkostwa), zaś Serbia, Bośnia i Hercegowina oraz Czarnogóra dołączyły podczas szczytu w Rydze do programu Partnerstwo dla Pokoju.

Ataki terrorystyczne przeprowadzone na terytorium Stanów Zjednoczonych 11 września 2001 roku spowodowały pierwsze w historii NATO zastosowanie zapisów Artykułu 5 (wspólna odpowiedź na atak na państwo członkowskie). Od tego czasu walka z terroryzmem oraz rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia stanowi główny obszar działań Sojuszu. To z kolei spowodowało potrzebę przeprowadzenia gruntownej reformy organizacji, w tym reorganizacji jej możliwości militarnych i obronnych. 

W lipcu 2004 roku NATO rozpoczęło misję szkoleniową w Iraku (NTM-I), wspomagając wyszkolenie irackich sił bezpieczeństwa. Program szkolenia obejmuje również nauczanie wartości, jakie powinny wyznawać siły zbrojne kontrolowane demokratycznie. Od lipca 2005 roku NATO zapewnia również wsparcie logistyczne i organizacyjne operacji pokojowej w Darfurze, która prowadzona jest pod przewodnictwem Unii Afrykańskiej (AU).

Współpraca z państwami partnerskimi
NATO oferuje wszechstronny program zorientowany na otwartą współpracę z państwami partnerskimi w Europie, na Kaukazie i w Azji Środkowej. NATO współpracuje również blisko z Rosją i Ukrainą. Ponadto, prowadzi też dialog z siedmioma krajami śródziemnomorskimi (Algieria, Egipt, Izrael, Jordania, Mauretania, Maroko and Tunezja), oraz czterema państwami Bliskiego Wschodu (Kuwejt, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Katar and Bahrajn).

Celem owego dialogu jest wzmocnienie praktycznej współpracy na rzecz stabilności i bezpieczeństwa w regionie. Ze względu na różnice pomiędzy owymi krajami, oraz z powodu ich różniących się ambicji dotyczących współpracy z NATO, Sojusz w możliwie największym stopniu dopasowuje oferowane wobec nich inicjatywy do potrzeb poszczególnych partnerów.

Funkcję Sekretarza Generalnego NATO sprawuje obecnie Jaap de Hoop Scheffer, były minister spraw zagranicznych Holandii.


 


Źródło: Opracowanie: Norweskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych   |   Umieść w swojej sieci   |   print