Duża część przychodów Norwegii generowanych przez prowadzone na szeroką skalę wydobycie ropy naftowej na Morzu Północnym inwestowana jest w akcje oraz obligacje na całym świecie za pośrednictwem Rządowego Funduszu Emerytalnego – Globalnego. „Fundusz naftowy” – bo pod taką nazwą jest on znany społeczeństwu – posiada średnio jeden procent globalnego rynku akcji, co zabezpiecza jego prawa do znacznej części przyszłych zysków przynoszonych przez spółki giełdowe na całym świecie.
Wykorzystywane są tylko zyski
Państwo norweskie może wykorzystać tylko taką część przychodów z ropy naftowej jaka równa jest rzeczywistej, spodziewanej stopie zwrotu funduszu – wielkość ta szacowana jest na cztery procent. Dzięki temu krótkoterminowe wahania cen ropy i gazu nie wywierają dużego wpływu na politykę budżetową.
Rządowy Fundusz Emerytalny – Globalny jest drugim pod względem wielkości funduszem na świecie posiadającym tylko jednego właściciela. Wartość funduszu na koniec drugiego kwartału 2009 roku wynosiła 2.385 miliarda NOK.
Umiarkowany poziom ryzyka
Portfolio funduszu obejmuje szeroką gamę papierów wartościowych z wielu krajów, zaś czynione przezeń inwestycje zawsze są długofalowe. Celem funduszu jest osiągnięcie maksymalnego możliwego zysku przy umiarkowanym poziomie ryzyka – podejście takie zapewnia, że przyszłe pokolenia będą mogły jak najpełniej korzystać z dóbr związanych z bogactwem kraju w zasoby paliw kopalnych.
Portfolio inwestowane jest w około 8.000 spółek. Średni poziom udziału w spółce wynosi jeden procent, zaś nigdy nie przekracza 10 procent.
Stabilny, otwarty właściciel
Dzięki zdrowej podstawie kapitałowej funduszu oraz jego długoterminowej strategii inwestycyjnej, fundusz nigdy nie musi sprzedawać swych udziałów w okresie panującej na rynku niestabilności czy też przy znacznym spadku wartości akcji. Dlatego też fundusz pełni rolę ważnego, stabilnego partnera dla spółek na całym świece.
Fundusz nie stanowi instrumentu norweskiej polityki zagranicznej ani nie jest wykorzystywany w celu osiągania celów politycznych bądź strategicznych. Podejście takie podkreślone jest w strategii inwestycyjnej funduszu, która kładzie szczególny nacisk na wagę wysokiego stopnia otwartości. Fundusz uzyskał wysoką ocenę w rankingu odpowiedzialności i otwartości funduszy rządowych opublikowanym przez Instytut Ekonomii Międzynarodowej im. Petersena.
Zasady etyczne
Cel, jakim jest uzyskanie zysku z inwestycji jest ściśle związany z dążeniem do zachowania opinii odpowiedzialnego inwestora. Choć fundusz nie jest wykorzystywany do osiągania celów politycznych czy strategicznych, władze Norwegii wyznają kluczową zasadę, że inwestycje nie mogą przyczyniać się do działań nieetycznych lub do zaniechań. Z tego powodu opracowano obowiązujące fundusz zasady etyczne. Spotkały się one z szerokim poparciem politycznym i zostały przyjęte przez Storting.
Rada Etyki Rządowego Funduszu Emerytalnego – Globalnego doradza ministerstwu w zakresie akcji i obligacji, które powinny być wyłączone z puli inwestycyjnej funduszu. Fundusz nie może na przykład inwestować w spółki związane z produkcją broni nuklearnej, bomb kasetowych, min przeciwpiechotnych czy broni biologicznej i chemicznej. Nie może też przyczyniać się do poważnego pogwałcenia praw człowieka czy wyrządzania znaczących szkód środowiskowych.
Pozytywny wpływ
Fundusz sprzedał swe udziały w kilku spółkach, którym udowodniono systematyczne łamanie prac pracowniczych oraz praw człowieka. Wycofując się z takich firm, Norwegia wysyła jednoznaczny sygnał świadczący o tym, że nie popiera naruszania praw pracowniczych.
W związku ze swą wielkością, fundusz doskonale nadaje się również do wywierania pozytywnego wpływu na przestrzeganie praw pracowniczych oraz praw człowieka w wielu spółkach i sektorach. Dlatego też działający w Norges Bank specjalny zespół nieustannie pracuje nad zachęcaniem 8.000 znajdujących się w portfolio funduszu spółek między innymi do unikania wykorzystywania dziecięcej siły roboczej oraz zapobiegania szkodom wyrządzanym środowisku naturalnemu.