Historia

Siła norweskich wodospadów była wykorzystywana do wprawiania w ruch kół młyńskich już we wczesnym Średniowieczu. Wraz z końcem XIX wieku nadeszła elektryfikacja, która pozwoliła okiełznać mnogość arterii wodnych i dostarczać energię do fabryk oddalonych od źródła wody. Energia wodna położyła zatem podwaliny pod uprzemysłowienie Norwegii.

Na początku XX wieku energia wodna ułatwiła rozwój przemysłu o intensywnym zużyciu energii, którego przedstawicielem było, na przykład, przedsiębiorstwo Norsk Hydro produkujące nawozy sztuczne. Po II Wojnie Światowej branże o intensywnym zużyciu energii – produkcja aluminium, przemysł elektrochemiczny i elektrometalurgiczny – były znacznie rozbudowywane w Norwegii w ramach odbudowy Europy. Najbardziej dynamiczne fazy rozwoju przemysłu hydroenergetycznego przypadły na lata 1910-1925 i 1960-1985.

Pod koniec lat 60-tych XX wieku Norwegia wkroczyła w wiek ropy naftowej i w 1975 roku stała się eksporterem netto ropy naftowej i gazu. Chociaż znaczenie gazu ziemnego wzrasta, to właśnie ropa naftowa nadal pozostaje najważniejszym towarem w sektorze elektroenergetycznym.

Kryzys naftowy w 1973 roku doprowadził do nowego, międzynarodowego zainteresowania odnawialnymi źródłami energii, będącymi zarówno sposobem na oszczędzanie pieniędzy, jak i ochronę środowiska. Do nowych form energii odnawialnej doskonalonych obecnie w Norwegii należą: energia fal, energia wiatru, pompy ciepła oraz nowe formy bioenergii w postaci różnych rodzajów biomasy używanej do produkcji ciepła, a także biopaliw (bioetanol i biodiesel). Bioenergia jest najstarszym źródłem energii w Norwegii, a drewno opałowe nadal używane jest jako główne źródło energii dla celów grzewczych.

Przed II Wojną Światową jedna piąta populacji Norwegii nie miała dostępu do elektryczności, toteż w 1938 roku uruchomiono specjalny system wspierany przez Państwo. Wraz z końcem wojny system reaktywowano, by umożliwiał wszystkim gospodarstwom domowym na kontynencie dostęp do sieci energetycznej.

Eksploatacja zasobów wodnych podlega zatwierdzeniu przez organa władzy centralnej. Storting (norweskie zgromadzenie narodowe), Rząd, Ministerstwo ds. Ropy Naftowej i Energii oraz norweska Dyrekcja ds. Zasobów Wodnych i Energii (NVE) są formalnie odpowiedzialne za administrowanie rundami przetargów na koncesje dla hydroelektrowni. Szeroko zakrojone lub kontrowersyjne projekty są zwykle przedkładane do rozpatrzenia w Stortingu.

Konfiguracja sektora zasilania energią odzwierciedla sposób, w jaki system ten rozwinął się wraz z upływem czasu. Elektrownie wraz ze swoimi właścicielami rozłożone zostały lokalnie w celu dostarczania energii dla rodzącego się przemysłu, obdarzania elektrycznością obszarów lokalnych i dostarczania tańszej energii za pomocą kabli przesyłowych. W konsekwencji powstał asortyment różnorakich obiektów o różnych typach organizacji przedsiębiorstwa, posiadanego częściowo przez lokalny sektor prywatny, a po części przez sektor publiczny na szczeblu gminnym, ogólnokrajowym i/lub państwowym. Ta zróżnicowana struktura jest widoczna po dziś dzień.


Źródło: Adaptacja z: Aschehoug and Gyldendal's Norwegian Encyclopedia /Asbjorn Vinjar   |   Umieść w swojej sieci   |   print