Dziedzictwo światowe

Na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO wpisywane są tereny lub obiekty będące niezastąpionym elementem światowego dziedzictwa kulturowego lub przyrodniczego. Konwencja o Światowym Dziedzictwie została sporządzona w roku 1972 w celu zapewnienia szczególnej ochrony tym miejscom, które dzięki swojej ponadczasowej wartości kwalifikują się do zachowania dla przyszłych pokoleń jako część dziedzictwa światowego. Norwegia ratyfikowała konwencję w roku 1977, a na listę wpisanych zostało siedem norweskich zabytków.

Bryggen w Bergen
W późnym średniowieczu Bryggen (nabrzeże) w Bergen było gwarnym ośrodkiem międzynarodowej wymiany handlowej. Charakterystyczne rzędy równoległych, zakończonych stromymi dachami i stojących frontem do nabrzeża budynków są przykładem stylu architektonicznego, który był stosowany przez blisko 900 lat. Kompleks budynków na Bryggen składał się z jednego bądź dwóch długich rzędów domów o wspólnym pasażu. Łączyły one funkcje pomieszczeń mieszkalnych i magazynów. Każdy z takich domów kupieckich wyposażony był we własny basen przeładunkowy z magazynem oraz w wychylny żuraw. Od tradycyjnego wykorzystania obszaru Bryggen odstąpiono dopiero na początku XX wieku. Wraz z nadejściem zmian w stosunkach handlowych oraz nowych sposobów komunikacji, ów liczący sobie 700 – 800 lat styl życia stracił rację bytu.

Miasto górnicze Røros
Struktura oraz obszar zabudowany miasta odzwierciedlają dawną podstawę egzystencji tutejszej społeczności, na którą składało się rolnictwo i kopalnictwo. Do eksploatacji złóż miedzi w Røros przystąpiono w 1644 roku, a kopalnie działały bez przerwy do roku 1977. O usytuowaniu osady zadecydowała bliskość rzeki Hitterelva, która dostarczała energii umożliwiającej poruszanie urządzeń do wydobywania i przeróbki miedzi. Większa część miasta spłonęła w roku 1678 i ponownie w 1679. Podczas odbudowy ówcześni urbaniści zachowali renesansowy układ ulic miejskich oparty na kwadracie. W kolejnych wiekach obszar zabudowy Røros rozwijał się powoli, nie doświadczając żadnych dramatycznych okoliczności, toteż dzisiaj budynki miejskie ilustrują rozwój form architektonicznych od początku XVIII wieku po współczesność.

Rysunki naskalne w Alcie
W obrębie miasta Alta znajduje się znaczne skupisko rysunków naskalnych, dzięki którym odwiedzający mogą zapoznać się ze sposobem życia i pojmowania świata przez ludzi żyjących ponad 6000 lat temu. Pierwsze rysunki naskalne w tym rejonie zostały przypadkowo odkryte w roku 1973. Od tego czasu odnaleziono około 3000 rysunków w pięciu różnych miejscach. Wizerunki te tworzone były przez wiele stuleci. Najstarsze liczą sobie ponad 6200 lat, a najmłodsze – 2500 lat.

Kościół typu stavkyrke w Urnes
Kościół typu stavkyrke w Urnes zajmuje wyjątkowe miejsce wśród 28 kościołów tego typu, jakie zachowały się w Norwegii - zarówno pod względem architektury jak i historii stylu. Został on zbudowany w drugiej połowie XII wieku jako prywatny kościół wpływowej rodziny z Urnes. Dzisiaj jest jednym z najstarszych i najlepiej zachowanych drewnianych kościołów w Norwegii. Kunsztowne drewniane rzeźbienia świadczą o zręczności wznoszących go rzemieślników, a jego wnętrze jest nadzwyczaj bogato zdobione. Budowniczowie byli najwyraźniej świadomi ówczesnych międzynarodowych trendów panujących w architekturze i zręcznie przenosili ornamentykę z kamienia na drewno.

Archipelag Vega
Leżący na wybrzeżu Helgeland Archipelag Vega to 1037 kilometry kwadratowe otwartego, kulturowego krajobrazu składającego się niezliczonych wysepek i skalistych brzegów, które od dziesięciu tysięcy lat są miejscem uprawiania wędrówek i wędkarstwa. W miarę stopniowego zaludniania wysp, na styku życia prowadzonego przez rybaków-farmerów i niegościnnej, lecz niespotykanie pięknej przyrody powstał zupełnie wyjątkowy obszar.

Fiordy zachodnionorweskie
Obszar Światowego Dziedzictwa Kulturowego położony na zachodnim wybrzeżu Norwegii obejmuje Geirangerfjord oraz Nærøyfjord. Owe dwa fiordy stanowią wyjątkowy przykład typowego dla tego rodzaju terenu krajobrazu, zaś każdy z nich cechuje wyjątkowe naturalne piękno. Działalność człowieka nie wywarła znaczącego wpływu na ów obszar, na którym nie zbudowano także żadnych dużych obiektów technicznych znajdujących się poza terenem obszarów zamieszkałych. Teren ten jest największym niezmienionym obszarem fiordu w Norwegii i uważany jest za jeden z najpiękniejszych na świecie.

Łuk geodezyjny Struve
Łuk geodezyjny Struve był miejscem pierwszego, prowadzonego na dużą skalę pomiaru geodezyjnego w Europie. Prace prowadzono pod kierownictwem Friedricha Georga Wilhelma Struve w latach 1816 - 1852. Łuk geodezyjny Struve jest wyjątkowy pod względem swych rozmiarów i jakości i stanowi ważne osiągnięcie w historii geodezji.
Obszar Światowego Dziedzictwa Kulturowego składa się z 34 punktów pomiarowych rozmieszczonych w 10 krajach, przez które przechodzi łuk: Norwegii, Szwecji, Finlandii, Rosji, Estonii, Łotwie, Litwie, Białorusi, Mołdawii i na Ukrainie.


Źródło: Opracowanie: Norweski Zarząd ds. Dziedzictwa Kulturowego   |   Umieść w swojej sieci   |   print