Czasy średniowieczne

Rok 1130 stanowi moment przełomowy w historii Norwegii. Okres pokoju przerwał wówczas konflikt i wojna domowa, która trwała aż do 1227 roku.

Ale rok 1130 stanowi specjalną cezurę jeszcze z kilku innych powodów. Uważa się go za początek epoki dojrzałego średniowiecza, epoki wzrostu liczby ludności, umocnienia się Kościoła oraz powstania i rozwoju ośrodków i społeczności miejskich. Wraz z przejmowaniem kolejnych okręgów pod władzę Korony i Kościoła, rozrastała się administracja i władza publiczna. Według opinii współczesnych historyków to w trakcie tego procesu nastąpiło utrwalenie niezależnej państwowości norweskiej w formie samodzielnego królestwa.

Potęga monarchii rosła w XII i XIII wieku, by odnieść zwycięstwo zarówno nad Kościołem, jak i panami feudalnymi. Tradycyjne świeckie możnowładztwo zastąpiła arystokracja służebna - urzędnicy. Zmienił się w tym okresie także status chłopów uprawiających ziemię, z wolnych gospodarzy na dzierżawców. Tym niemniej, norwescy chłopi zazwyczaj trzymali ziemię w dzierżawie wieczystej, ciesząc się statusem ludzi wolnych, co było rzadkie w ówczesnej Europie. W czasach dojrzałego średniowiecza zniknęło także niewolnictwo, które istniało w epoce wikingów.

W tym okresie, polityczny ośrodek ciężkości kraju przeniósł się z południowego zachodu ku regionom otaczającym fiord Oslo. Za panowania króla Haakona V, na początku XIII wieku, Oslo zostało stolicą Norwegii. Wcześniej było jedynie nic nie znaczącym skupiskiem domów, położonych nad najgłębiej wżynającym się w ląd fragmentem fiordu Oslo. Kiedy w 1350 roku Norwegię ogarnęła epidemia dżumy, tzw. czarna śmierć, miasto liczyło podobno jedynie 2000 mieszkańców. W tym samym czasie Bergen zamieszkiwało 7000, a Trondheim – 3000 mieszkańców.
Dochody państwa w epoce dojrzałego średniowiecza były jak na standardy europejskie niezwykle skromne. U schyłku epoki  z trudnością wystarczały na finansowanie rozbudowy struktury administracyjnej Korony i państwa. Czarna śmierć zebrała straszliwe żniwo, zmniejszając populację o połowę lub nawet  o dwie trzecie w stosunku do stanu sprzed 1350 roku. Sytuacja ta spowodowała, że król i możnowładztwo zaczęli poszukiwać dochodów z ziem i posiadłości feudalnych także poza granicami państwa, przyczyniając się do zawiązywania unii politycznych w krajach nordyckich.

W latach 1319 - 1343 królestwa Norwegii i Szwecji połączyła unia personalna, która to instytucja rozszerzała się dalej poprzez budowanie związków dynastycznych – planowanie ślubów wśród przedstawicieli skandynawskich rodów królewskich. Haakon VI (1340-80), syn szwedzkiego monarchy Magnusa Erikssona oraz Ingebjørgi, córki Haakona V, był prawowitym następcą tronu Norwegii. Ożenił się z Małgorzatą, córką duńskiego władcy Valdemara Atterdaga. Ich syn, Olaf, został obrany królem Danii po śmierci Valdemara, w 1375 roku. Olaf odziedziczył również tron norweski po śmierci ojca w 1380 roku, ustanawiając tym samym nową unię personalną – Norwegii i Danii - która miała przetrwać aż do 1814 roku.

Nastanie chrześcijaństwa
Chrystianizacja Norwegii postępowała bardzo długo, być może proces ten trwał dwieście lat. Była ona wynikiem kontaktów Norwegów z chrześcijańską Europą, które miały miejsce poprzez stosunki handlowe i wyprawy wikingów. Działalność misjonarzy przybywających z kościołów Anglii, Niemiec i Danii przyczyniła się do osłabienia tradycyjnej wiary w nordyckich bogów. Proces ten znalazł kulminację pod rządami trzech władców – misjonarzy: Haakona I Dobrego, Olafa Trygvassona i Olaf II Haraldsson (zwanego Olafem Tęgim i Olafem Świętym). Męczeńska śmierć tego ostatniego w bitwie pod Stiklestad w 1030 roku zapewniła mu miano świętego. Kościół odniósł wtedy ostateczne zwycięstwo.

Od połowy XI wieku uchwalane prawodawstwo, pieśni, które śpiewano i budynki, które wznoszono, dowodziły silnej konsolidacji chrześcijaństwa w Norwegii. Wkrótce, przed rokiem 1100, powstały pierwsze biskupstwa, między innymi w Nidaros (później zwanym Trondheim), które w 1152 roku zostało stolicą arcybiskupstwa. Norweski arcybiskup odgrywał także rolę polityczną. W 1537 roku dekretem królewskim w Norwegii została przeprowadzona reformacja. W tym czasie Norwegia znajdowała się pod rządami Danii, a odgórne wprowadzenie luteranizmu  oznaczało po prostu ustanowienie także w Norwegii ordynacji duńsko-norweskiego kościoła. W początkach XVII wieku luteranizm stał się powszechnym wyznaniem w Norwegii.