Epoka wikingów

Epoka wikingów wyznacza koniec czasów prehistorycznych Norwegii. Nie istnieją żadne źródła pisane dotyczące tego okresu, w związku z czym cała wiedza na jego temat opiera się przede wszystkim na znaleziskach archeologicznych. Pewne informacje przynoszą również sagi. Choć spisane wiele lat później, sagi opierały się na opowieściach przekazywanych drogą ustną z pokolenia na pokolenie. Rozpatrywane jako całość ujawniają, że epoka wikingów bez wątpienia stanowiła najbogatszy okres w prehistorii Północy.

Wielu uczonych postrzega zrabowanie w 793 roku klasztoru w Lindisfarne położonego na północno-wschodnim wybrzeżu Anglii za początek epoki wikingów. W niektórych częściach Europy zachodniej i południowo-zachodniej wikingów nadal uważa się za okrutnych rabusiów, którzy pustoszyli ziemie swoich ofiar. Ale to tylko część prawdy. Wikingowie przybywali również  z  misjami pokojowymi,  by handlować i kolonizować. Norwescy wikingowie osiedlili się na Orkadach, Szetlandach, Hebrydach i na wyspie Man. Zasiedlili również północną część Szkocji i część wybrzeży Irlandii, a Dublin, założony przez nich w latach czterdziestych IX wieku, pozostawał pod władzą nordycką aż do 1171 roku.

Na Islandii i Grenlandii, norwescy wikingowie natrafili na obszary niezamieszkałe. Założyli tam i rozbudowali własne osady. Ludność dzisiejszej  Islandii wywodzi się w prostej linii z kolonizacji wikingów. Natomiast na Grenlandii nordyjskie wspólnoty wymarły kilka wieków później, z wciąż niejasnych przyczyn.

Na potrzeby swoich licznych wypraw , wikingowie budowali szybkie, łatwe w manewrowaniu łodzie. Byli też znakomitymi nawigatorami, którzy doskonale radzili sobie na otwartym morzu.  Owi śmiali, wytrzymali ludzie kilkakrotnie dotarli do Ameryki, który to wyczyn świadczy o możliwościach żeglugi pełnomorskiej ich łodzi – drakkarów. Sagi zawieraja informacje na temat odkrycia w roku 1001 przez Leifa Erikssona "Vinlandii” –„Kraju Wina” lub „Kraju Urodzajnych Łąk”,  jednak współcześni badacze uważają, że inni wikingowie dotarli do Ameryki już wcześniej. Epoka wikingów zakończyła się w 1066 roku, wraz z klęską, jaką w bitwie pod Stamford Bridge w Anglii poniosły oddziały, pod wodzą norweskiego króla Haralda III Srogiego.

Zjednoczenie Norwegii
Regiony, które stały się późniejszą Norwegią, do IX wieku nie były zjednoczone. Istniały jednak już wcześniej próby ich zespolenia. Ukształtowały się wtedy dwa rodzaje wspólnot: wiece wolnych mężczyzn zwane tings, organizowane wokół głównego Allting, oraz niewielkie państewka plemienne.

Musiało istnieć wiele przyczyn dla tego stanu rzeczy. Jedną z ważniejszych była potrzeba pokoju i stabilizacji, odczuwana przez chłopów uprawiających ziemię, szczególnie tych zamieszkujących obszary nadbrzeżne. Wybrzeże było ciągle nękane przez bandy rabusiów i pustoszone przez powracających z wypraw wikingów. Tereny te posiadały bowiem znaczne bogactwa w postaci zrabowanych dóbr i towarów handlowych. Drobni królikowie, zasiadający bezpiecznie na swoich “tronach” , dzięki więzom zbudowanych przez małżeństwa w obrębie plemion, stanowili dobrze zintegrowaną grupę, dysponującą znaczną siłą.

Drobni władcy w regionie Viken – na obszarach otaczających fiord Oslo - odegrali w tym procesie główną rolę. Zapewne stopniowo zyskali na znaczeniu wraz z przejmowaniem pod swoją kontrolę kolejnych terenów.  Po bitwie pod Hafrsfjord w okolicach Stavanger, która została rozegrana około 872 roku, król Harald I Pięknowłosy umocnił się na pozycji władcy wielkich obszarów kraju. Proces zjednoczenia trwał jednak jeszcze przez kilka dziesięcioleci,  obfitował w poważne walki pomiędzy zwaśnionymi norweskimi wodzami plemiennymi, oraz pomiędzy Norwegami i innymi plemionami Północy. Wydaje się, że około 1060 roku proces zjednoczenia ziem norweskich dobiegł końca.