W Norwegii działa sześć uniwersytetów, sześć wyspecjalizowanych kolegiów uniwersyteckich, 25 państwowych kolegiów uniwersyteckich, dwa państwowe kolegia uniwersyteckie sztuk pięknych oraz 29 prywatnych kolegiów uniwersyteckich. Jesienią 2005 roku w norweskich uniwersytetach i kolegiach uniwersyteckich zarejestrowanych było ponad 211 000 studentów. Kobiety stanowią 62 procent osób uczących się w kolegiach uniwersyteckich oraz 56 procent studentów uniwersytetów.
System szkolnictwa wyższego obejmuje wszystkie programy edukacyjne na uniwersytetach i w kolegiach uniwersyteckich. Warunkiem wstępu na uczelnie wyższe jest ukończenie trwającej trzy lata szkoły średniej. Z wyjątkiem niektórych prywatnych kolegiów uniwersyteckich, wszystkie uczelnie wyższe są państwowe. Z reguły w Norwegii nie płaci się czesnego za studia wyższe, lecz niektóre programy szkolnictwa zawodowego mogą być obciążone opłatami, podobnie jak specjalne programy edukacyjne oraz nauka w niektórych instytucjach prywatnych.
Oprócz prowadzenia zajęć dydaktycznych, wszystkie instytucje szkolnictwa wyższego, a w szczególności uniwersytety, mają obowiązek prowadzenia działalności czysto naukowej i kształcenia naukowców. Kształcenie to odbywa się w ramach programów podyplomowych i doktoranckich.
Instytucje szkolnictwa wyższego
Grupa sześciu norweskich uniwersytetów obejmuje Uniwersytet w Oslo (najstarszy i największy), Uniwersytet w Bergen, Norweski Uniwersytet Nauki i Technologii (NTNU) w Trondheim, Uniwersytet w Tromsø, Uniwersytet w Stavanger oraz Norweski Uniwersytet Nauk o Życiu (UMB) w Ås. Do sześciu wyspecjalizowanych kolegiów uniwersyteckich należą: Norweska Szkoła Ekonomii i Zarządzania w Bergen oraz Norweska Akademia Muzyczna, Norweska Szkoła Nauk Sportowych, Norweska Szkoła Nauk Weterynaryjnych, Norweska Szkoła Teologii (MF) oraz Szkoła Architektury Projektowania w Oslo. Wszystkie z tych instytucji mają swe siedziby w stolicy państwa. Dwa uniwersyteckie kolegia sztuk pięknych działają natomiast w Oslo i Bergen.
System państwowych kolegiów uniwersyteckich został rozbudowany w ramach działań decentralizacyjnych, w celu zwiększenia dostępności szkolnictwa wyższego. 25 wspomnianych wyżej kolegiów uniwersyteckich oferuje szereg programów zawodowych, których nie ma w ofercie uniwersytetów. Studia w kolegiach trwają zwykle od dwóch do czterech lat. Wiele kolegiów uniwersyteckich oferuje również kursy magisterskie i doktoranckie. Wśród studentów często spotykana jest praktyka łączenia edukacji zarówno na uniwersytetach jak i w kolegiach uniwersyteckich.
System stopni naukowych
Norwegia jest jednym z pierwszych krajów w Europie, które realizują cele ustanowione poprzez tzw. Proces boloński dotyczący europejskiego szkolnictwa wyższego. Ponadto, w roku 2003 Norwegia zakończyła trzyletnią reformę jakościową szkolnictwa wyższego, która miała na celu m.in. zwiększenie mobilności studentów oraz międzynarodowej współpracy w dziedzinie edukacji. Wprowadzenie nowego systemu stopni naukowych (patrz. Tab.1) ułatwiło uznawanie dyplomów studenckich w innych państwach. Dotyczy to studentów, którzy całą bądź część swej edukacji odbyli w Norwegii.
Tablica 1
Punkty zaliczeniowe i skala ocen
Za zajęcia na uniwersytetach i w kolegiach uniwersyteckich przyznaje się punkty zaliczeniowe, zgodnie ze standardami określonymi w Europejskim Systemie Przenoszenia i Akumulacji Punktów Zaliczeniowych (ECTS). Za pełny rok akademicki przyznawanych jest 60 punktów zaliczeniowych ECTS. Zarówno studenci studiów licencjackich jak i magisterskich oceniani są według skali ocen od A (najwyższa) do F (brak zaliczenia), przy czym E jest najniższą oceną zaliczającą. Niektóre egzaminy oceniane są jednak tylko jako zaliczone bądź nie zaliczone.