Region północny jest coraz wyraźniej obecny na forum międzynarodowym. Jest on priorytetem zarówno w norweskiej, jak i duńskiej polityce zagranicznej. Strategie i kierunki rozwoju dla tego regionu opracowały także Komisja UE i Parlament Europejski. W Polsce również ma miejsce zwiększone zainteresowanie Arktyką i regionem północnym. Długie tradycje badań polarnych i szereg lat obecności w stacji badawczej w Horsund na norweskiej wyspie Svalbard czynią z Polski cenionego partnera w dyskusjach na temat Arktyki.
ArktykaDo udziału w konferencji zostali zaproszeni wszyscy członkowie
Rady Arktycznej, w skład której wchodzi osiem krajów: Norwegia, Dania, Szwecja, Finlandia, Islandia, USA, Kanada i Rosja, a w której Polska ma status obserwatora. Ponadto w konferencji uczestniczył przedstawiciel władz lokalnych Grenlandii. Norwegię reprezentowali: Kjell Kristian Egge, szef wydziału Departamentu Prawa w
Ministerstwie Spraw Zagranicznych oraz specjalista ds. topnienia lodu Nalan Koc z
Instytutu Polarnego.
Eksperci debatowali w dwóch panelach tematycznych: „Roundtable on governance in the Arctic” oraz „More than a tip of the iceberg – climate change and environmental challenges”. Uczestnicy wysłuchali krótkich prezentacji wprowadzających, a następnie każdy panel miał do swej dyspozycji dwie rundy pytań i odpowiedzi. Dzięki dynamicznym liderom debat, oba tematy zostały naświetlone pod wieloma kątami. Jasno uwypukliły się mechanizmy i procesy, rządzące rozwojem Arktyki. Okazało się, że Rada Arktyczna odgrywa w tematyce regionu północnego rolę wiodącą. Z dyskusji wynikło, że obecnie nie odnotowuje się gwałtownego zainteresowania zasobami Arktyki. Wszyscy uczestnicy paneli dyskusyjnych podkreślali zgodnie, że Konwencja Narodów Zjednoczonych o Prawie Morza nakreśla niezbędne ramy prawne dla Arktyki. Dyskutanci doszli także do konkluzji, że dobra współpraca w Radzie Arktycznej oraz między wszystkimi pięcioma krajami przybrzeżnymi w Arktyce: USA, Kanadą, Danią, Norwegią i Rosją, może być przykładem do naśladowania w innych regionach.
Panel na temat zmian klimatycznych i konsekwencji topnienia lodu poprowadził Adam Wajrak z Gazety Wyborczej, który w styczniu br. wziął udział w poświęconej regionowi północnemu międzynarodowej konferecji Arctic Frontiers, zorganizowanej w norweskim Tromsø. Uczestnikami panelu, reprezentującymi kraje członkowskie Rady Arktycznej oraz Polskę, byli naukowcy specjalizujący się w badaniach klimatycznych i polarnych. Pokazali oni do jakich katastrofalnych następstw może dojść w wyniku niedoinformowania środowiska międzynarodowego o zmianach klimatycznych.
Ogromne zainteresowanie konferencją oraz obecność międzynarodowych ekspertów wskazują na to, że Północ będzie tematem priorytetowym w przyszłości i że to, co się dzieje w Arktyce jest nie tylko wyzwaniem lokalnym, ale także zagadnieniem wymagającym międzynarodowej współpracy.
Tutaj można przeczytać artykuł Adama Wajraka o wyzwaniach w regionie Arktyki (Gazeta Wyborcza, 01.03.2010)
Kjell Kristian Egge, Norweski MSZ
Pierwszy Panel
Nalan Koc z Instytutu Polarnego