SKANDYNAWIA Tony’ego Griffithsa, australijskiego historyka, znakomicie plasuje się na polskim rynku w okresie dużego zainteresowania skandynawskimi autorami. Będzie wspaniałym rozszerzeniem wiedzy na temat wydarzeń i zjawisk, które ukształtowały historię i kulturę krajów tego regionu - tak dla fanów kryminałów Stiega Larssona, filmów Ingmara Bergmana, jak i miłośników poezji Tomasa Transtroemera, laureata Literackiej Nagrody Nobla 2011. To jest książka o duchu Skandynawii.
Nie ma drugiej książki, równie przekonująco przedstawiającej istotne wydarzenia i osobowości tego regionu w czasach nowożytnych, w tym sylwetki takich artystów i intelektualistów, jak Kierkegaard, Ibsen, Strindberg, Munch, Grieg, Sibelius, Nobel czy Ingmar Bergman.
Historia bez zaściankowości
Tony Griffiths, historyk z południowej Australii, śledzi przekształcanie się Skandynawii z ubogich społeczeństw w zamożne, nowoczesne państwa, a do zilustrowania swojej opowieści posługuje się dziełami sztuki i losami ich twórców – malarzy, pisarzy, filozofów, wynalazców, dramaturgów, kompozytorów, reżyserów, aktorów. Nie brak też opisu dokonań wybitnych polityków.
Wieloletni ambasador Finlandii przy ONZ Max Jakobson tak opisał nastrój panujący w Skandynawii w okresie międzywojennym: „Dania bała się Niemiec, Finlandia bała się Rosji, Norwegia nikogo się nie bała, a Szwecja nie mogła się zdecydować, kogo bać się najbardziej”.
Choć tak ostro zarysowane zagrożenia od tamtej pory zdążyły wyblaknąć, uwaga Jakobsona trafnie odzwierciedla rzeczywistość geopolityczną kształtującą historię Skandynawii. Skandynawia Tony’ego Griffithsa stanowi znakomitą okazję, by pogłębić zrozumienie tych nordyckich państw.
Dość trudno jest znaleźć książkę, która starałaby się przedstawić bieg wydarzeń równolegle we wszystkich krajach skandynawskich. Jeszcze trudniej jest znaleźć autora, który by to zrobił bez częstej w tekstach akademickich "drętwoty". Tymczasem książkę Griffithsa świetnie się czyta. Na jej ponad trzystu stronach autor pomieścił zdumiewającą ilość informacji, a jednak żywy styl sprawia, że składają się one na wciągającą opowieść.
„Co było później?” – zechce zapytać czytelnik po każdym krótkim spotkaniu z Kierkegaardem, Andersenem, Ibsenem, Munchem, Griegiem, Sibeliusem, Noblem, Bergmanem i innymi powszechnie znanymi ludźmi kultury. Opierając się na sztuce i literaturze, Griffiths przedstawia nam obraz skandynawskich społeczeństw, ich lokalnych nacjonalizmów, religii, edukacji i polityki, pozostawia jednak dość niedopowiedzeń, by zaostrzyć apetyt czytelnika.
Nota o autorze:
TONY GRIFFITHS
wykładał historię Australii i Skandynawii w Australii, Japonii i Europie. Był dyrektorem Fundacji SAAB Centre for Scandinavian Studies. Mieszka w Adelajdzie. Wydanie tej książki przygotował podczas pobytu jako Visiting Fellow w The Robert Schuman Centre przy Europeans University Institute we Florencji. Jest także autorem książki “Stockholm”.
O książce mówili:
"Ta książka to esej krytyczno-kulturowy, a nie po prostu historia; ta właśnie cecha sprawia, że wciąga…[] Jednym z atrakcyjnych aspektów książki Tony’ego Griffithsa jest obfitość trafnych i często zabawnych anegdot, niejednokrotnie zadających kłam popularnemu stereotypowi Skandynawów jako ludzi ponurych i milkliwych, których długie północne zimy uczyniły introwertykami. … Griffiths wyraźnie delektuje się dobrymi historiami czy biograficznymi plotkami, a to dodaje książce werwy i żywych barw. Przeskakuje tam i z powrotem między historią, literaturą, kulturą popularną i biografiami, co przynosi efekt czasem nieco przegadany, ale niemal zawsze kształcący."
Tom Morton, “Australian Society”
" Zamiarem Griffithsa była analiza związków między przemianami kulturowymi i politycznymi poprzez opis dzieł skandynawskich artystów, a także spojrzenie „z zewnątrz” na historię regionu, bez zaściankowości i uprzedzeń miejscowych historyków. Oba te cele zrealizował znakomicie. Poczynając od dziewiętnastego wieku, wplata w historię biografie i twórczość cieszących się międzynarodową sławą skandynawskich artystów i intelektualistów, a także losy kilku przemysłowców."
Marjatta Forward, “Australian Book Review”
"Skondensowana historia polityki i dyplomacji, dzięki której cztery narody zyskały i utrzymały niepodległość, a także dowcipna i życzliwa relacja o ich czołowych pisarzach, malarzach i biznesmenach."
Hugh Stretton, „Adelaide Review”
"W fascynujący sposób łączy z sobą historię, politykę i kulturę, a także pouczająco szkicuje archetypowych skandynawskich bohaterów."
Ulf-Erik Slotte, „Hfvudstadsbladet”
DODATKOWE INFORMACJE:
Tytuł oryginału: Scandinavia. Wydawca: Wakefield Press, Australia. Okładka miękka,374 stron.
Cena 37,90. Przełożyła Barbara Gadomska. Wstęp do polskiego wydania: Tomasz Walat.
Strona internetowa wydawcy: www.amfplus.com.pl
Strona książki: http://www.amfplus.com.pl/Skandynawia.htm