Cerkiew w Szczebrzeszynie po renowacji. 
Zdjęcie: Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska.Cerkiew w Szczebrzeszynie po renowacji. Zdjęcie: Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska

Renowacja zabytkowych cerkwi w Szczebrzeszynie i Dołhobyczowie.

Ostatnia aktualizacja: 31.05.2012 // Prawosławna Diecezja Lubelsko – Chełmska zrealizowała projekt pt. „Renowacja zabytkowych cerkwi w Prawosławnej Diecezji Lubelsko-Chełmskiej. Szczebrzeszyn. Dołhobyczów” przywracający dawną świetność dwóm zabytkowym cerkwiom: cerkwi Zaśnięcia Bogurodzicy w Szczebrzeszynie (1560 r.) oraz cerkwi św. Symeona Słupnika w Dołhobyczowie (1904 r.).

Cerkiew w Szczebrzeszynie to przykład szesnastowiecznej murowanej budowli cerkiewnej z zachowanym autentycznym detalem architektonicznym, stanowiącej - dzięki usytuowaniu na wzniesieniu - charakterystyczny akcent w panoramie najstarszego miasta Zamojszczyzny.

 

Cerkiew pw. Zaśnięcia Bogurodzicy w Szczebrzeszynie wzniesiona została w XVI w., jednak stanowiła kontynuację świątyni wzniesionej w tym samym miejscu w XII-XIII w., co potwierdzają badania archeologiczne. Szczebrzeszyn jest jednym z najstarszych ośrodków osadniczych ziemi chełmskiej, istniało tu grodzisko wczesnośredniowieczne, potem – właśnie od XIII w. – Szczebrzeszyn stał się ważnym ośrodkiem miejskim i – jak ujął to jeden z badaczy – „lokalnym centrum prawosławia z namiestnikiem-protopopem”. Obecna świątynia wzniesiona została w drugiej połowie XVI w. Jej dzieje były bardzo burzliwe: w swej historii była nie tylko cerkwią prawosławną, ale także zborem kalwińskim czy świątynią unicką.

Przez ostatnich kilkadziesiąt lat cerkiew nie pełniła funkcji sakralnych. Była własnością Skarbu Państwa w zarządzie Starostwa Powiatowego w Zamościu. W latach 80. i 90. XX w. przeprowadzono tam wykopaliska archeologiczne, które potwierdziły bardzo dawną metrykę świątyni. W 2006 r. Skarb Państwa przekazał cerkiew Kościołowi prawosławnemu.

 

W szesnastowiecznej, jednej z najstarszych prawosławnych świątyń w Polsce - cerkwi w Szczebrzeszynie przeprowadzono prace remontowe nawy głównej i prezbiterium oraz odsłonięto i poddano konserwacji XVII- i XIX-wieczne malowidła ścienne. W obu cerkwiach na podstawie posiadanej dokumentacji zrekonstruowano ikonostasy oraz odtworzono ogrodzenia. 

 

 

 

Cerkiew w Dołhobyczowie wyróżnia się bizantyjsko-ruską urodą.

 

Cerkiew pochodzi z początku XX w. i posiada oryginalną architekturę nawiązującą do kanonów sztuki bizantyjskiej. Po drugiej wojnie światowej, na skutek wysiedleń prawosławnej ludności ukraińskiej w latach 40-tych XX w. i odebrania świątyni Kościołowi prawosławnemu, cerkiew popadła w całkowitą ruinę, a na jej kopułach wyrosły drzewa. Dopiero w drugiej połowie lat 80-tych XX w. Kościołowi prawosławnemu udało się odzyskać świątynię w Dołhobyczowie.

W ramach projektu w cerkwi w Dołhobyczowie udało się przeprowadzić kompleksowy remont całego budynku, a także możliwe było poddanie konserwacji polichromii wewnątrz świątyni.

 

Całkowity koszt projektu wyniósł ponad 1,8 mln euro, z czego 1,5 mln pochodziło z grantów norweskich.

 

Projekt realizowany był w partnerstwie z Norweskim Instytutem Kultury i Dziedzictwa Narodowego przez okres 2 lat.

Więcej informacji o projekcie można znaleźć na:

http://lublin.cerkiew.pl/news.php?id_n=71&id=145

Projekt finansowany był w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego – Priorytet 3 Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego.


Bookmark and Share