Informacje ogólne

W latach 2004-2009 Polska wraz pozostałymi nowymi członkami Unii Europejskiej, była beneficjentem pierwszej edycji funduszy norweskich i EOG.

 

 

Czym są EFTA i EOG?
Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (EFTA) zostało utworzone w 1960 roku w celu wspierania wolnego handlu jako środka wiodącego do wzrostu gospodarczego i dobrobytu Krajów Członkowskich, bliższej współpracy gospodarczej między krajami Zachodniej Europy oraz rozwoju globalnego handlu. Obecnie członkami EFTA są: Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria. Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) obejmuje 27 Krajów Członkowskich Unii Europejskiej oraz trzy kraje EFTA: Islandię, Liechtenstein i Norwegię. Kraje te biorą udział w Rynku Wewnętrznym, którego celem jest umożliwienie wolnego przepływu dóbr, usług, kapitału i osób przez cały obszar EOG przy zachowaniu warunków otwartości i konkurencyjności (prawo „czterech swobód”).

Skąd się wzięły fundusze norweskie i EOG?
W związku z tym, że EOG poszerzyło się o nowe kraje członkowskie Unii Europejskiej w 2004 i kolejnych latach, Norwegia, Islandia i Liechtenstein zobowiązały się do udzielenia im wsparcia finansowego. Na przestrzeni lat 2004-2009, z dwóch źródeł: funduszy EOG, który tworzy Norwegia, Islandia i Liechtenstein oraz z funduszy norweskich, popłynęły środki finansowe w wys. 1,167 mld euro. Prawie 48% całkowitej sumy obu funduszy przeznaczono na projekty i programy, które były realizowane w Polsce. Do 2009 r. Polska skorzystała z bezzwrotnej pomocy wynoszącej łącznie 533,51 mln euro, przy czym ponad 96 procent tych środków pochodziło z Norwegii.

Cele funduszy norweskich?
Celem obu w/w Mechanizmów jest przyczynienie się do zmniejszenia różnic społecznych i gospodarczych w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz wspieranie nowych krajów członkowskich UE w ich staraniach o pełen udział w rozszerzonym rynku wewnętrznym EOG.

Na co można było przeznaczyć środki w programie 2004-09 ?
Środki finansowe w ramach funduszy norweskich dostępne były na realizację projektów w następujących obszarach priorytetowych:
- ochrona środowiska, w tym środowiska ludzkiego, poprzez m.in. redukcję zanieczyszczeń i promowanie odnawialnych źródeł energii,
- promowanie zrównoważonego rozwoju poprzez lepsze wykorzystanie i zarządzanie zasobami,
- ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transport publiczny i odnowa miast,
- rozwój zasobów ludzkich poprzez m.in. promowanie wykształcenia i szkoleń, wzmacnianie w samorządzie i jego instytucjach potencjału z zakresu administracji lub służby publicznej, a także wzmacnianie wspierających go procesów demokratycznych,
- opieka zdrowotna i opieka nad dzieckiem, - badania naukowe
- wdrażanie przepisów z Schengen,
- polityka regionalna i działania transgraniczne,
- pomoc techniczna przy wdrażaniu acquis communautaire.

Granty blokowe – co to takiego?
Granty blokowe (zwane też Funduszami) były specyficzną formą wsparcia, mające na celu zwiększenie dostępności środków funduszy norweskich dla organizacji, które zajmują się specyficznymi kwestiami rozwojowymi, ale ze względu na ograniczone zasoby nie zawsze są w stanie samodzielnie sprostać wymaganiom związanym z procesem aplikowania o środki finansowe w ramach indywidualnych projektów. Wyróżniamy następujące Fundusze w ramach Mechanizmów Finansowych:
- Fundusz dla Organizacji Pozarządowych
- Polsko-Norweski Fundusz Badań Naukowych
- Fundusz Stypendialny i Szkoleniowy
- Fundusz Kapitału Początkowego
- Fundusz Pomocy Technicznej
- Fundusz Wymiany Kulturalnej 
 

Kto mógł aplikować o środki w ramach funduszy?
Potencjalnymi odbiorcami pomocy finansowej mogły być wszelkie jednostki państwowe lub prywatne, jak też instytucje, organizacje i firmy oraz organizacje pozarządowe, które mają status prawny w Polsce i działają dla dobra publicznego, takie jak: władze ogólnokrajowe, regionalne i lokalne, instytucje akademickie i ośrodki badawcze, organizacje ochrony środowiska, instytucje społeczne i wolontariaty, Partnerstwa Publiczno-Prywatne. 

 

 

 

 

 

 

 


Bookmark and Share